Эй нафси сармастам, эй нафси худхоҳам! Магар ин ҳама чизе, ки дар дунё насибат гаштааст, беҳуда аст? Аз куҷо ин ҳама соҳибӣ? Аз куҷо ин нафаси Қорунмонанд ва ин ғурури бепоя? Магар натиҷаи зиндагии ононеро, ки ба нафси худ зулм кардаанд, надидаӣ? Магар аз саргузашти онҳое, ки дунёро ба оғӯш гирифта, охиратро фаромӯш кардаанд, ибрат нагирифтаӣ?
Аз хоби куҳнаки ғафлат бархез! Рӯ ба сӯи асли худ бикун ва бубин, ки аз куҷо омадаӣ ва ба куҷо меравӣ. Худованд туро барои чӣ офаридааст ва ту умри амонатро ба чӣ сарф мекунӣ? Қалб, ақл ва тамоми узвҳоят дар талаби як ҳақиқатанд, аммо ту дар ғафлати худ онро фаромӯш мекунӣ. Қалбат оромӣ мехоҳад, ақлат маъно меҷӯяд ва рӯҳат ташнаи васл аст, вале ту онҳоро бо сароби дунё фиреб медиҳӣ.
Эй нафс! Бо анҷом додани корҳое, ки бар зидди фитрати туянд, асли худро, алмоси қалби худро ва ганҷи бебаҳоеро аз даст медиҳӣ — танҳо ба хотири фаромӯш кардани он Зоте, ки туро аз нестӣ ба ҳастӣ овард. Барои чанд лаҳзаи лаззат, оромии абадиро қурбон мекунӣ; барои таърифи мардум, ихлоси худро мефурӯшӣ; барои исботи худ, ҳаққи дигаронро нодида мегирӣ ва барои соҳиб шудани чизҳои фонӣ, сармояи боқимондаро аз даст медиҳӣ.
Эй нафс! Магар намедонӣ, ки ҳар нафасе, ки мекашӣ, қадаме ба сӯи охират аст? Ҳар субҳе, ки чашмонатро мекушоӣ, як фурсати нави бозгашт аст ва ҳар шабе, ки чашмонатро мебандӣ, як рӯзи дигар аз умрат кам шудааст. Пас, то кай худро бо орзуҳои дароз фиреб медиҳӣ? То кай фардоро баҳона карда, тавбаро ба таъхир меандозӣ? Магар кафолате дорӣ, ки фардо низ насибат хоҳад шуд?
Эй нафси саркаш! Ба худ бингар! Он ҳама чизе, ки имрӯз бо он фахр мекунӣ, рӯзе аз ту ҷудо хоҳад шуд. Молу мулк мемонад, мақому манзалат мемонад, таърифу таҳсини мардум низ хомӯш мешавад. Он гоҳ ту мемонӣ ва амалҳоят; ту мемонӣ ва ниятҳоят; ту мемонӣ ва он қалбе, ки метавонист бо зикри Худо нуронӣ шавад, аммо ту онро бо муҳаббати дунё тира гардондӣ.
Эй нафс, бедор шав! Пеш аз он ки бедорат кунанд! Бозгард, пеш аз он ки бозгашт дигар имкон надошта бошад!
На дунё душмани туст ва на неъматҳои он; душмани ту он ғафлатест, ки туро аз соҳиби ҳақиқии неъматҳо дур месозад. Мол дошта бош, аммо асири мол мабош; дар миёни мардум зиндагӣ кун, аммо қалбатро ба таърифу таҳсини онҳо нафурӯш; барои дунё талош кун, аммо охиратро фаромӯш накун. Зеро фоҷиаи ҳақиқӣ камбағал будан нест, балки бо вуҷуди доштани тамоми имкониятҳо, қалби худро аз маъно ва рӯҳро аз ҳақиқат маҳрум кардан аст.
Эй нафси ман! Ту барои хок офарида нашудаӣ, ки тамоми орзуҳоят дар хок ҷамъ шаванд. Ту барои ғуломи хоҳишҳо шудан офарида нашудаӣ, ки ҳар чӣ нафсат талаб мекунад, онро беандеша иҷро кунӣ. Ту соҳиби амонатӣ — амонати умр, ақл, қалб ва рӯҳ. Пас, бо ин амонат чӣ мекунӣ? Онро дар роҳи ҳақ сарф мекунӣ ё зери хоки ғафлат дафн месозӣ?
Бархез, эй нафс! Ҳанӯз дари тавба боз аст. Ҳанӯз қалб метавонад пок шавад, ашк метавонад гуноҳро бишӯяд ва як қадами самимӣ метавонад оғози бозгашти бузург гардад.
Бигзор ин дафъа на хоҳишҳоят, балки виҷдонат сухан гӯяд; на ғурурат, балки фурӯтаниат роҳ нишон диҳад; на нафсат, балки имонат ҳукмронӣ кунад.
Ва дар ниҳоят, эй нафси саргардон, дар ёд дошта бош: арзиши ту ба он чизе нест, ки ҷамъ кардаӣ, балки ба он ҳақиқатест, ки дар қалбат зинда нигоҳ доштаӣ. Зиндагӣ он нест, ки танҳо нафас кашӣ; зиндагӣ он аст, ки ҳар нафасат туро ба сӯи мақсади офаринишат наздиктар созад.
Пас, пеш аз он ки умр ба поён расад, ба асли худ бозгард. Пеш аз он ки қалб сахт шавад, онро бо зикри Худо зинда кун. Ва пеш аз он ки рӯзе бо ҳасрат бигӯӣ: «Эй кош, бармегаштам!», имрӯз баргард.
Зеро шояд он чизе, ки имрӯз ба назарат як лаҳзаи одии зиндагӣ менамояд, ҳамон фурсате бошад, ки фардо тамоми ҳастиат орзуи бозгашт ба онро кунад.